هوش هیجانی

هوش هیجانی چیست و چطور میتوان آن‌را تقویت کرد؟

تا به‌حال شده یک نفر از همکارانتان از توانایی بالایی در برقراری ارتباط با دیگران برخوردار باشد؟

درهنگام اختلافات و مجادلات، عصبیانیتش را کنترل و با لحنی مناسب صحبت کند؟

زمانی که از رفتار او دلخور یا ناراحت هستید؛ با روی باز پذیرای انتقادات شما باشد و درمورد آن منطقی با شما به بحث بپردازد؟

اگر فردی با این ویژگی ها در اطراف شما حضور دارد حدس میزنم در محیط کاری هم از سایرین موفق‌تر است، روابط بهتری با بقیه دارد و سریع‌تر رشد می‌کند. درست است؟

اما این چه ویژگی است که این شرایط را برای همکارتان ایجاد میکند؟

هوش هیجانی

 

هوش هیجانی چیست؟

هوش هیجانی یا emotional intelligence (به اختصار EQ) به‌طور کلی به توانایی افراد در کنترل احساسات و رفتارهای خود در موقعیت‌های مختلف گفته می‌شود؛ به بیانی دیگر این افراد به جای اینکه اجازه دهند احساسات‌شان رفتار و شخصیت آن‌ها را کنترل کند؛ خود تعیین کننده نحوه بروز احساسات‌شان هستند.

این توانایی یک مهارت محسوب می‌شود به این معنی که از تولد یک فرد تعیین شده نیست و میتوان به تدریج و با تمرکز و تمرین آن را در خود تقویت کرد.

به راستی EQ می‌تواند تاثیر بیشتری از IQ در موفقیت زندگی شخصی یا کاری داشته باشد؟

برای پاسخ درست به این سوال اول باید مطمئن شویم آیا آزمون‌های بهره هوشی صلاحیت کافی برای سنجش تمام فاکتورهای ،

بسیاری از روانشناسان عقیده دارند آزمون‌های طراحی شده برای سنجش بهره هوشی افراد محدود به تعداد خاصی از توانایی‌های یک فرد هستند و از طرفی با بررسی‌ها نشان دادند کسب نمره‌ی بالا در این آزمون‌ها اگرچه تاثیرگذار است اما نمی‌تواند تضمین کننده موفقیت در آینده باشد.

هوش هیجانی یکی از معیارهایی است که در آزمون‌های معمول سنجش بهره هوشی اندازه گیری نمی‌شود اما در جایگاه شغلی آینده افراد و کیفیت زندگی‌شان تاثیر بالایی دارد. برای کسب اطلاعات بیشتر می‌توانید این مقاله را مطالعه کنید.

 

در فرایندهای کسب و کاری هم یکی از مهم‌ترین ویژگی‌ها، یا بهتر است بگویم مهارت‌ها، هوش هیجانی است.

نگران نباشید! شما هم میتوانید هوش هیجانی بالایی داشته باشید

اگر بعد از مطرح شدن پرسش‌های ابتدای مقاله، شما آن همکار با هوش هیجانی بالا نیستید؛ ، به این معنا نیست که نمیتوانید این ویژگی را در خود تقویت کنید.

البته که احتمالا تا به حال این واژه را زیاد شنیده‌‌اید اما اینجا لازم است مطمئن شوید این مهارت ارزشش را دارد که در ارتباطات روزمره‌تان بارها به گوشتان بخورد و تلاش کنید آن‌را در خود تقویت کنید.

 

چرا هوش هیجانی بالا برای شما حکم گنج را دارد؟

اصل موفقیت در در یک محیط کاری، ایجاد روابط مناسب با اعضای تیم یا کارمندان‌تان است. به طور مثال لحظه‌ای همکارتان را که در ابتدای مقاله ویژگی‌هایش را مرور کردیم به ذهن بیاورید و با خود تصور کنید چقدر از کار در کنار این فرد لذت می‌برید. و حس مثبتی نسبت به او دارید؟

ایجاد این حس مثبت از طرف شما در اطرافیانتان شاید اولین و مهم ترین دلیل برای کسب این مهارت باشد.

یکی از اصول مهم در شکل گیری یک کسب و کار موفق با سرعت رشد و توسعه بالا، داشتن یک شبکه قوی (network) با افراد متخصص در حیطه کاری شماست. اگر بتوانید رفتارها، احساسات و عواطف خود را درمواجه با دیگران مدیریت کرده و بستری مناسب را برای ارتباطی موثر با آنان فراهم کنید؛ شبکه افراد متخصص در کنار شما با سرعت بیشتری رشد خواهد کرد. به تدریج با کمک این شبکه و انتقال تجربه از این افراد شرایط موفقیت و رشد سریع‌تر برای شما فراهم می‌شود.

همکارتان نیز به دلیل ایجاد روابط مناسب در محیط کاری‌اش تاکنون توانسته شبکه‌ای قوی از افراد متخصص را در کنار خود جمع کند و چند قدم از بقیه جلو بیفتد.

 

از طرفی به عنوان یکی از اعضای تیم در یک محیط کاری، درکنار داشتن تجربیاتی دلپذیر، لحظاتی سخت و سنگین را برای تصمیم‌گیری‌های سریع پشت سر می‌گذارید. زمانی که تحت فشار هستید باید بهترین تصمیم را متناسب با شرایط برای کارتان اتخاذ کنید؛ هوش هیجانی به شما کمک می‌کند تا بدون توجه به حس اضطراب، استرس یا عواطف مخرب، مناسب‌ترین عملکرد و تصمیم را داشته باشید.

با هوش هیجانی بالا در در زمان‌های شکست و ناامیدی چطور عمل می‌کنید؟

بیایید دیدگاه همکارتان را در این شرایط با هم مرور کنیم:

"اگر چه عواملی در کار وجود دارند که می‌توانند تعیین کننده اتفاقات آینده باشند؛ اما با کنترل تاثیر احساسات و عواطف شخصی روی کار می‌توانم از تاثیر عوامل مخربی که رویشان کنترل دارم جلوگیری کنم."

حال بعد از مرور تعدادی از دلایلی که لزوم داشتن هوش هیجانی بالا را برای شما پررنگ می‌کند؛ احساس می‌کنید برای موفقیت کار آینده‌تان و رسیدن به این توانایی‌ها باید دست به کار شوید، پیشنهاد میکنم ادامه این مقاله را مطالعه کنید.

 

هوش هیجانی من در چه سطحی است؟

اول از همه باید بدانید اکنون هوش هیجانی شما در چه مرحله ای قرار دارد.

هوش هیجانی به طور کلی از پنج بخش اصلی تشکیل شده است:

1-خود آگاهی: خودآگاهی در حقیقت توانایی شما در دانستن عملکردتان در نحوه فکر کردن، رفتار کردن یا داشتن احساسی خاص است.

قبل از اینکه اطرافیانتان تغییری در حالت یا رفتار شما ببینند؛ خود به شرایط مسلط شده و با درک مناسب از احساساتتان آن را کنترل می‌کنید.

2-مدیریت خود: وقتی اتفاقی می‌افتد که حس خوشایند یا ناخوشایندی در شما ایجاد می‌کند، توانایی کنترل آن دارید و میتوانید با تغییرات این چنینی منطبق شوید.

3-آگاهی از اطرافیان: از تغییرات رفتار، نیازها و احساسات‌ دیگران به راحتی آگاه می‌شوید، میتوانید به دیگران در کنترل رفتارشان کمک کنید و ارتباط موثری برای رسیدن به شرایطی مطلوب با آن ها برقرار کنید.

4-خودانگیزگی: در شرایط‌ سخت یا حتی زمانی که دیگران حس خوبی نسبت به کارهای شما ندارند یا مدام نقد می‌شوید؛ سعی می‌کنید از این بازخوردها در جهت رسیدن به فردی بهتر از خودتان استفاده کنید و آن‌ها را مانعی برای کم شدن انگیزه یا اعتماد به نفس خود نمی‌دانید.

5-مدیریت روابط: قادر هستید تا ارتباط مناسبی با سایر افراد تیم‌تان برقرار کرده و حفظ کنید؛ مجادلات و دعواها را مدیریت می‌کنید و با بروز واکنش‌های مناسب درتیم بازده کاری را بالا می‌برید.

خب حال دوباره به هرکدام از این پنج بخش نگاهی بیندازید و خود را در موقعیت گفته شده تصور کنید.

 از یک تا ده به عملکرد خود در این موقعیت چه امتیازی می‌دهید؟

از امتیازی که از هر بخش گرفتید راضی هستید؟

دوست دارید با چند تمرین ساده در هرکدام از این بخش‌ها امتیاز خود را در پاسخ به این سوالات افزایش دهید و درنهایت عملکردتان را بهبود ببخشید؟

اگر پاسخ‌تان مثبت است؛ بیایید نگاهی به این تمرین‌ها بیندازیم.

 

چطور هوش هیجانی خود را تقویت کنیم؟

به رفتارهایی از دیگران که بیشتر از همه باعث آزردگی شما می‌شوند، بیشتر توجه کنید.

بیشتر مواقع زمانی که احساس می‌کنیم رفتاری در فرد مقابل وجود دارد که ما را آزرده میکند، رفتاری است که با نگاه عمیق‌تر به خودمان متوجه می‌شویم در نهاد ما هم بروز دارد.

بنابراین اگر سعی کنیم بعد از رنجش از رفتار یک نفر، حضور همان رفتار را در وجود خودمان تحلیل کنیم، به جای قضاوت رفتار دیگران این توانایی را خواهیم داشت تا رفتار اشتباه خود را درجهت بهتر شدن تغییر دهیم و در عین حال از قضاوت اطرافیان هم دور شده و احساس بهتری خواهیم داشت.

مهارت‌های خوب گوش دادن را در خود تقویت کنید.

برای داشتن رابطه‌ای مناسب با سایر افراد سعی کنید شنونده خوبی باشید. صبور باشید و با دقت به صحبت‌های دیگران گوش دهید و متناسب با خواسته‌شان به آن‌ها راه‌حل پیشنهاد داده یا همدردی کنید.

یک خط از مسیر زندگی خودتان بکشید.

یکی از موثرترین راه‌ها برای افزایش آگاهی نسبت به خودتان این است که هرازگاهی نگاهی به گذشته انداخته و در یک بازه زمانی مشخص، تمام اتفاق مهمی که در زندگی‌تان افتاده، فارغ از تاثیر مثبت یا منفی که داشتند، برای خود مرور کنید.

با این کار به تدریج دلیل تصمیم‌گیری‌ها و اتفاق زندگی‌تان را متوجه می‌شوید و در آینده با آگاهی بیشتری تصمیم‌گیری خواهید کرد.

 

احساسات خود را نام‌گذاری کنید.

اگر در لحظه‌ای، حس خاصی دارید، سعی کنید دقیقا متوجه آن شوید. برای مثال در آن لحظه خاص احساس ناراحتی یا شرم می‌کنید یا از اتفاقی که افتاده عصبانی هستید. توجه به این احساسات و درک دقیق، پذیرش این حس را برای شما راحت‌تر می‌کند و درنتیجه عکس‌العمل منطقی‌تری را از خود نشان خواهید داد.

افکارتان را ارزیابی کنید.

فرض کنید یک روز وحشتناک را تجربه می‌کنید، به واسطه داشتن افکار منفی در طول روز هراتفاقی را به فال بد گرفته و با تقویت این حس بد، در ادامه روز هم عملکرد پایینی دارید.

اما اگر در هر لحظه احساسی که به واسطه یک رویداد برای شما ایجاد شده را بررسی و دلیل آن‌را کامل ارزیابی کنید؛ می‌توانید از سرایت این حس بد به سایر اتفاقات روزتان جلوگیری و شرایط مطلوب‌تری برای خود ایجاد کنید.

 

در آخر...

در این مقاله سعی کردیم تعریف مختصری از هوش هیجانی ارائه داده و به اهمیت این مهارت در فرایندهای کسب و کاری اشاره کنیم. عناصر اصلی در هوش هیجانی را مورد بررسی قرار دادیم و سطح خود را دراین مهارت به طور تقریبی سنجیدیم. سپس راهکارهایی را برای تقویت این مهارت در خود معرفی کردیم.

با تمرین این چند راهکار ساده شاید شما به عنوان یک همکار با هوش هیجانی بالا به ذهن مخاطب این مقاله بیایید. پس درنگ نکرده و برای تقویت مهارت‌تان همین حالا دست به کار شوید.

همینطور اگر فکر می‌کنید این مقاله می‌تواند به دوستان یا همکارانتان در بهبود عملکردشان کمک کند حتما آن‌را برایشان ارسال کنید!

شیرین بشیری

شیرین بشیری

شیرین هستم